maandag 5 augustus 2013

EENHEIDSTABAK "BEKA" en "PAX"

TABAK TIJDENS DE DISTRIBUTIE PERIODE

Op 17 mei 1942 werd de distributieregeling voor tabak ingevoerd. Door schaarste van aanwezige grondstoffen mochten eerst 12, later 4 tabaksfabrieken nog produceren.
Deze vier fabrieken leverden het eenheidsmerk ”Beka” een afkorting van Bureau Kerftabakindustrie.


De concentratie van de Nederlandse Tabaksindustrie betekende dat de aangewezen fabrieken met de in voorraad zijnde tabak door mochten gaan met produceren en voor hun producten  het eenheidsmerk gebruikten. Het grote aantal merken van voorheen was verdwenen. De eenheids kerftabak kwam in 2 prijsklassen op de markt, namelijk de duurdere 1e soort en de mindere 2e soort.


Men onderscheidt pijptabak, lichte shag, donkere shag en pruimtabak.


De eenheidstabak had geen constante kwaliteit en werd eerst nog in pakjes van 50 gram geproduceerd. Op de verpakking stond geen merk, slechts de tekst: “Product der Nederlandsche Kerftabakindustrie”. De pakjes verschilden soms van vorm, afhankelijk van welke fabrikant het gemaakt had. De fabrikant gebruikte voor herkenning zijn fabrikantennummer, die op de banderolle vermeld stond.

Vanaf 1 augustus 1943 werd er minder tabak op de rantsoenen verstrekt door tekort aan grondstoffen..
Sigaretten gingen van 25 gram tabak naar 20 gram door de sigaretten kleiner te maken. Rook-shag- en pruimtabak  werden van 25 naar 20 gram per rantsoen verlaagd. Voor 2 rantsoenen kon men een pakje Beka van 40 gram kopen.
Beka werd ook geleverd aan de Deutsche Wehrmacht. Op het oranje-rode label van  de verpakking stond in het midden gedrukt: Hergestellt für die Deutsche Wehrmacht.
De nog aanwezige 50-gramsverpakkingen van het oude gewicht mocht men uitverkopen.



Voor telers van inlandse amateurtabak kwam tabaksaroma op de markt.
Ze pretendeerden dat deze zo goed was dat het resultaat vergeleken kon worden met de smaak van Beka shag.
 


Een tweede eenheidsmerk was Pax,.dat werd uitgebracht vlak na de bevrijding, toen er nog geen goede tabak geïmporteerd kon worden. Ook hier op de verpakking de tekst: “Product der Nederlandsche Kerftabakindustrie”. Behalve restanten en  tabakken van mindere kwaliteit zat er soms ook inlandse tabak in verwerkt, d.w.z. tabak in Nederland geteeld. Gebruikelijk was dat de term “inlandse tabak” op de verpakking diende te staan, maar door de complexiteit van de samenstelling mocht het bij PAX achterwege worden gelaten.


Vanaf 1 november 1947 waren de pakjes Pax bonvrij. Het heeft nog tot 1 juli 1949 geduurd voordat alle tabak vrij te verkrijgen was. Naarmate er betere tabakken geïmporteerd werden, o.a. kwam de handel met Nederlands-Indië weer op gang, verdwenen de eenheidsmerken.



shagtabak

 

Bron: ARA toegangsnr. 20607602
         KB: kranten.kb.nl


Geen opmerkingen:

Een reactie posten